Groepsreis Oezbekistan– Van zijde in Fergana tot aan de poorten van Khiva

Vandaag begint het avontuur. We vertrekken in Brussel en vliegen met Turkish Airlines, via Istanbul naar Tashkent. Onze aankomst in Tashkent begint met een hartelijk welkom van onze gids, gevolgd door een transfer naar het hotel.

• Heenvlucht: Brussel 11:10 – Tashkent 00:50 met Turkish Airlines
• Transfer: Luchthaven- Hotel
• Maaltijden: Tijdens de vluchten zijn maaltijden inbegrepen.
• Overnachting in Tashkent

Vandaag verkennen we Tashkent, de levendige hoofdstad van Oezbekistan. De stad is meer dan tweeduizend jaar oud en was een belangrijke halte op de Zijderoute, maar oogt vandaag opvallend modern. Na de zware aardbeving van 1966 werd Tashkent grotendeels heropgebouwd, waardoor je in verschillende wijken nog de typische Sovjetarchitectuur ziet: brede boulevards, fonteinen en ruime pleinen. Het Monument of Courage herinnert aan deze wederopbouw.

Tashkent verbindt oud en nieuw op een natuurlijke manier. Kleurrijke mozaïeken, historische gebouwen en moderne architectuur lopen mooi in elkaar over. Een interessante stop is het Museum of Applied Arts, gevestigd in een voormalig stadspaleis met verfijnd houtsnijwerk, keramiek en kleurrijke textielkunst.

Ook de metro is een bezienswaardigheid: elk station werd ontworpen als een eigen kunstgalerij, met thema’s als ruimtevaart, literatuur of nationale geschiedenis.

In de oude stad bezoeken we het Hazrati Imam-complex, het religieuze hart van Tashkent. In de Muyi Muborak-bibliotheek wordt volgens veel experts een van de oudste Koranen ter wereld bewaard: de Koran van Oethman. Vlak ernaast verrijst het nieuwe Centrum voor Islamitische Beschaving. We zien ook de Kukeldash Madrassa, een koranschool uit de 16e eeuw, vlak bij de levendige Chorsu Bazaar.

We sluiten de dag af op de Chorsu Bazaar, de overdekte markt onder de turquoise koepel waar specerijen, fruit, brood en handwerk samenkomen. Hier voel je het dagelijkse leven van Tashkent in volle kleur.

• Maaltijden: O. M. A. (Ontbijt – Middagmaaltijd – Avondmaaltijd)
• Overnachting in Tashkent

Vandaag en morgen brengen we door in de Ferganavallei, waar we de meesters in hun eigen zijde- en keramiekateliers aan het werk zien. In Rishtan draait alles om keramiek: de stad staat al eeuwen bekend om haar diepblauwe ishkor-glazuur, gemaakt uit de as van bergplanten en gemalen kwarts, een techniek die al sinds de tijd van de zijderoute wordt doorgegeven van vader op zoon. In Margilan bewonderen we dan weer de prachtige zijden stoffen met traditionele ikat-ontwerpen.

’s Ochtends nemen we de trein naar Margilan, van oudsher het kloppende hart van de zijdeproductie in Oezbekistan. Rond 13:20 komen we aan, waarna we eerst gaan lunchen. Zijde heeft iets sprookjesachtigs, en het hele productieproces is minstens even betoverend: we starten bij de Gold Silk Factory, de nieuwere van de twee zijdefabrieken in Margilan, om vervolgens rond 16:00 door te reizen naar de Yodgorlik Zijdefabriek.

In de Yodgorlik Zijdefabriek, opgericht in 1972 en tot vandaag de grootste ambachtelijke zijdefabriek van de regio, werken de meesters met een precisie die generaties oud is. Met geduld en vakmanschap weven ze er prachtige stoffen zoals Khan Atlas, de “koninklijke zijde”. Wat deze fabriek uniek maakt, is dat alles nog steeds volledig met de hand gebeurt: van het afkoken van de cocons tot het spinnen, verven met natuurlijke kleurstoffen en weven op traditionele weefgetouwen. Elke stap van dit eeuwenoude proces wordt ons ter plaatse uitgelegd.

Rond 18:00 trekken we naar een oude woonwijk, een “mahalla”, voor een bezoek aan Sobirjon Umarov. Als ambachtsman van de vijfde generatie in zijn familie toont hij ons het volledige proces van traditionele Oezbeekse ikat, van de eerste voorbereidingen van de draad tot het afgewerkte, kleurrijke weefsel. Een zeldzame blik in een ambacht dat al generaties lang van vader op zoon wordt doorgegeven. We sluiten de dag af met een diner en overnachting in het Asia Fergana Hotel.

• Transfer naar het treinstation: 07:10
• Treinschema Tashkent- Kokand: 08:10 – 12:28 (310 km)
• Afstand Kokand- Rishtan: 45 km, 1 uur
• Afstand Rishton- Fergana: 50 km, 1 uur)
• Maaltijden: O. M. A.
• Overnachting in Fergana

Vandaag rijden we door de vruchtbare Ferganavallei naar Andijan, geboortestad van Babur, de latere stichter van het Mogolrijk in India. Op de heuvel Bogʻishamol bezoeken we het Baburpark, waar in 1993 een symbolisch graf werd opgericht met aarde uit Agra en Kaboel, en waar een museum zijn levensverhaal en de Baburnama, zijn beroemde memoires, tot leven brengt. In het centrum staat de imposante Jami-moskee met madrasa uit de negentiende eeuw, een van de grootste religieuze complexen van de Ferganavallei. We proeven er de authentieke Andijan-plov, bereid met devzira-rijst uit de streek, en dwalen over de levendige bazaar waar smeden, mandenvlechters en kalotjesborduursters hun ambacht tonen. ’s Avonds rijden we terug naar Margilan voor diner en overnachting.

• Afstand Margilan Andijan: 80 km, enkel
• Maaltijden: O. M. A.
• Overnachting in Margilan

Na het ontbijt verlaten we Fergana en rijden we in ongeveer een uur naar Rishtan, al eeuwenlang het keramiekcentrum van Oezbekistan. De stad is beroemd om haar karakteristieke blauwgroene keramiek, waarvan de technieken van generatie op generatie worden doorgegeven.

We bezoeken het atelier van meester-pottenbakker Alisher Nazirov. Hij behoort tot de vakmensen die het traditionele ambacht levend hielden tijdens de Sovjetperiode, toen privéondernemingen verboden waren. Dankzij zijn volharding bleef de eeuwenoude techniek bewaard. Zijn keramiek wordt vandaag internationaal gewaardeerd en zijn voorbeeld inspireerde vele andere ambachtslieden. Samen vormen zij nieuw keramiekcentrum met zo’n twintig ateliers. Elk atelier heeft zijn eigen stijl. Geen enkel motief wordt gekopieerd, waardoor kenners de hand van elke meester meteen herkennen.

Na het bezoek rijden we verder naar Kokand, ooit de hoofdstad van het Kanaat van Kokand. Hier bezoeken we het  paleis van Khudayar Khan. Dit was het laatste en grootste van de zeven paleizen die hij liet bouwen en werd voltooid in 1871. Oorspronkelijk telde het complex 119 kamers, verspreid over zeven binnenplaatsen. Vandaag blijven nog negentien rijk versierde vertrekken over. Tijdens het bezoek herkennen we opnieuw het verfijnde keramiek uit Rishtan. Heel wat decoraties werden immers gemaakt door dezelfde keramiekmeesters uit de stad die we eerder vandaag bezochten. Aan het einde van de namiddag nemen we de trein van Kokand naar Tashkent. Terwijl het landschap langzaam voorbijglijdt, laten we de Ferganavallei achter ons en keren we terug naar de hoofdstad, waar we later op de avond aankomen.

• Wegtraject: Fergana – Rishtan 50 km (1 u), Rishtan – Kokand 45 km (1 u)
• Trein: Kokand – Tashkent 16:53 – 21:10 (4 u 17 m)
• Maaltijden: O · M · A
• Overnachting: Tashkent

We nemen de snelle Afrosiyob trein naar Samarkand. Klinkende bijnamen als “Waardevolle Parel van de islam” en “het Rome van het Oosten” waren eigenlijk voor deze stad nog te bescheiden. Samarkand imponeert met groots gerestaureerde monumenten, verfijnde architectuur en blauw betegelde koepels. Hier wilde Timoer de hoofdstad van de wereld vestigen, en zijn kleinzoon Ulug Beg maakte er een centrum van wetenschap van.

Na aankomst starten we mogelijk meteen met sightseeing. Buiten het centrum bezoeken we de Ulugbek-sterrenwacht en het Afrosiab museum, waar je nog steeds het ingenieuze meetsysteem van Ulugbek ziet. Daarna verkennen we de oude nederzetting Afrosiab, ooit hoofdstad van Sogdiana en al genoemd in het Shahnama, het boek der Perzische koningen.

Daarna bezoeken we de Khazrat Khizr moskee en de necropolis Shahi Zinda, met haar indrukwekkende laan van mausolea in vijftig tinten blauw. Hier ligt ook Kusam ibn Abbas, neef van de profeet Mohammed, die in 710 de islam naar Samarkand bracht. Zijn sobere mausoleum contrasteert met de uitbundige keramiek eromheen.

Indien mogelijk wonen we ’s avonds om 20.30 uur het klank-en-lichtspel op het Registan-plein bij.

• Transfer hotel – Treinstation: om 07:30
• Trein schema: 08:30–10:49 (2u19m)
• Hotel Check-in: vanaf 14:00
• Maaltijden: O. M. A.
• Overnachting in Samarkand

Vandaag staat de historische kern van Samarkand centraal. We starten bij het indrukwekkende Registan-plein, omringd door drie madrassa’s – Ulug-Bek, Tillya-Kori en Sher-Dor – die met hun monumentale gevels en mozaïeken de trots van de stad vormen.

Daarna de indrukwekkende Bibi-Khanum moskee, opgedragen aan Timoers eerste vrouw. Deze moskee, in amper vijf jaar gebouwd, behoort tot de grootste van Centraal-Azië. Op het plein staat nog steeds een marmeren standaard voor een oude Koran.

Aansluitend lopen we naar de Siab-bazaar, waar de geuren van kruiden, brood en fruit de traditionele markt doen leven.

Tot slot bezoeken we het Gur-Amir-mausoleum, de laatste rustplaats van Timoer, zijn zonen en kleinzoon Ulug Beg – een afsluitend eerbetoon aan de stichters van dit machtige rijk.

• Maaltijden: O. M. A.
• Overnachting in Samarkand

Vandaag trekken we over de Takhtakaracha-pas, met adembenemend uitzicht op de Zarafshanvallei, naar Shakhrisabz, geboortestad van Amir Timur en sinds 2000 UNESCO-werelderfgoed. Hier bezoeken we de indrukwekkende ruïnes van het Ak-Saray-paleis, ooit Timurs grootste ceremoniële paleis met een poort van meer dan zeventig meter hoog, waarvan vandaag nog twee machtige pylonen overeind staan. We wandelen verder naar het Dorus Saodat-complex, waar Timur een crypte voor zichzelf liet aanleggen die nooit gebruikt werd, en naar het Dorut Tilovat-complex met de Kok-Gumbaz-moskee, gebouwd door zijn kleinzoon Ulugbek. In de oude Chorsu-bazaar uit 1602 vinden we het traditionele suzani-borduurwerk en keramiek waar de stad al eeuwen om bekendstaat. ’s Avonds keren we terug naar Samarkand.

• Afstand Samarkand – Shakhrisabz (via Takhtakaracha-pas): 90 km, 1,5 tot 2 uur
• Maaltijden: O · M · A
• Overnachting in Samarkand

Vandaag reizen we verder naar Bukhara. Na aankomst en check-in kan je alvast kennis maken met deze sfeervolle stad op eigen ritme. Het historische centrum van Bukhara, erkend als UNESCO‑Werelderfgoed, is overzichtelijk en perfect om te voet te verkennen. In de vooravond verandert de sfeer van de stad subtiel. Het beroemde Po‑i‑Kalyan‑ensemble, met zijn minaret en madrassa’s, baadt dan in zacht licht en toont zich van zijn meest fotogenieke kant. Ook rondom Lyabi‑Hauz komen de madrassa’s en fonteinen tot leven in een speels lichtspel. De stad blijft kalm, maar juist die ingetogen avondrust maakt een wandeling door de straatjes en pleinen bijzonder aangenaam.

• Trein traject
• Maaltijden: O. M. A.
• Overnachting in Bukhara

Een volle dag in Bukhara, door de locals omschreven als “een vrouw zonder maquillage”. Deze stad, al genoemd in de Avesta (het heilige boek van de Zoroastriërs), is één van de oudste van Centraal-Azië en groeide vanaf de 9e eeuw uit tot een religieus en intellectueel centrum van de islamitische wereld.

we starten met het Lyabi‑Hauz‑plein, een eeuwenoud waterbassin omringd door theehuisjes en terrassen. In de buurt ligt ook de Toqi Telpak Furushon, een overdekte bazaar waar je vandaag nog steeds ambachtslieden aan het werk ziet: hoedenmakers, tapijtverkopers en miniatuurschilders tonen hier hun vak.

We bewonderen ook het madrassa-duo: de Ulugbek‑madrassa, de oudste van de stad, en de Abdulaziz‑Khan‑madrassa met haar kleurrijke, rijk versierde gevels. Samen vormen ze een indrukwekkend geheel.

Deze volle dag cultuur vindt zijn hoogtepunt in de bijzonder sfeervolle schilderijen van miniaturist Davlat Toshev, die ook al in Europa heeft geëxposeerd. In zijn atelier laat hij ons enkele werken op de tafel retoucheren. We lunchen in zijn huis.

’s Avonds is er een volksvoorstelling en Oezbeekse kostuumshow bij de Nadirkhon Devanbegi-madrassa, met muziek. Van sfeer gesproken!

• Maaltijden: O. M. A.
• Overnachting in Bukhara

We starten de dag net buiten de stad met een bezoek aan Sitorai‑i Mokhi‑Khosa, het zomerpaleis van de laatste emir van Bukhara. Dit charmante paleis uit het begin van de 20e eeuw weerspiegelt een bijzondere mix van Europese stijl en oosterse pracht. Het was het eerste in de regio met elektriciteit. In de ontvangstzalen zie je porselein en spiegels die ooit diplomatieke geschenken waren van het Russische hof en de Chinese keizer. De White Hall, met zijn spiegels en sierlijke decor, is een van de blikvangers. Vandaag is het een museum met borduurwerk, porselein en meubels uit het voormalige paleisleven – en in de tuin wandelen nog steeds pauwen rond.

Terug naar het oude stad bezoeken we de tombe van Ismail Samani. We wandelen langs het imposante Arg-fort, vol verhalen over heersers en vreemde bezoekers, en zien de Chasma Ayub (Job’s bron) en de sierlijke Bolo-Houz moskee met haar twintig houten pilaren van twaalf meter hoog. In de koepelvormige bazaars en oude karavanserais proef je nog de sfeer van de Zijderoute: tapijten, borduurkunst, messen en sieraden – vaak gemaakt door jonge ambachtslui die gratis masterclasses volgen om oude stielen levend te houden.

Niet te missen is het Po‑i‑Kalyan‑complex, met zijn imposante minaret van ruim 45 meter hoog. De verhalen zeggen dat zelfs Genghis Khan dit bouwwerk spaarde uit bewondering. Aan de voet liggen de grote vrijdagmoskee en de Mir‑i‑Arab‑madrassa, nog altijd belangrijke gebedsplaatsen.

We zijn ook te gast in het huis van Rakhmon, een magnifieke suzani (zijdeborduurwerk) workshop. Rakhmon Toshev is een meester in suzani. We zullen in een exclusief gesprek kunnen ontdekken hoe de suzanis worden gemaakt (de stoffen, draden, patronen en kleurstoffen die worden gebruikt).

De dag eindigt ontspannen: slenteren door de oude steegjes, een kijkje nemen in de ambachtelijke bazaars of gewoon genieten van een drankje aan het water.

• Maaltijden: O. M. A
• Overnaching in Bukhara

Vandaag rijden we naar Khiva. We moeten door de Kizilkumwoestijn en over de Amudarya (Oxus-rivier), langsheen uitgestrekte katoenvelden. We stoppen onderweg kort aan een uitkijkpunt met zicht op de brede bedding van de Amudarya. De katoenvelden herinneren aan het Sovjetverleden, waarin de monocultuur centraal stond. Die beslissing werd rampzalig: de katoenindustrie trok zodanig veel water uit de bodem dat de natuur zich niet meer kon herstellen. De huidige president besliste dan ook om katoenteelt enkel nog toe te staan voor binnenlands gebruik. Intussen worden er zelfs opnieuw groenten en fruit geëxporteerd.

Per hoogsnelheidstrein reizen We verder door de woestijn en bereiken Khiva – de ommuurde stad.Khiva, het ommuurde koninkrijk dat nog altijd een vleug van oosterse mystiek ademt. Binnen de perfect bewaarde muren van Ichan Kala vertellen lemen paleizen, verborgen binnenhoven en eeuwenoude minaretten het verhaal van karavanen, khans en soefi-legenden.

We genieten vanavond van de kleuren van de ondergaande zon achter de hoge torens, waar vroeger het vuur brandde voor reizigers onderweg. Voldaan sluiten we de avond af, vol verwachting om morgen deze oude stad verder te ontdekken.

• Vertrek Bukhara → Khiva:
• Trein taject
• Maaltijden: O. M. A
• Overnachting in Khiva

Ichan Kala, het ommuurde hart van Khiva en UNESCO-Werelderfgoed, voelt als een openluchtmuseum. Binnen de tien meter hoge muren liggen tientallen monumenten en oude woonhuizen. We bezoeken de Juma-moskee met haar 212 houten zuilen, waarvan sommige eeuwenoud zijn.

Aan de westpoort staat de Kalta Minor, de beroemde “korte minaret”, naast de mooie Muhammad Rahim Khan-madrassa. Daarna verkennen we Kunya Ark, de oude citadel met ontvangstzalen, moskeeën en het vroegere paleisleven. De Islam Khodja-minaret, 57 meter hoog, domineert de skyline.

In het oostelijke deel ligt het Tash Hauli-paleis, met drie binnenplaatsen en kleurrijk tegelwerk. Het Pahlavan Mahmud-complex, gewijd aan de beschermheilige van Khiva, is een belangrijke pelgrimsplaats en sinds 1810 ook de dynastieke begraafplaats van de Khans.

Tussen de historische sites proef je het hedendaagse leven: tapijten, keramiek, houtsnijwerk en een UNESCO-atelier waar vrouwen traditionele zijde- en tapijttechnieken tonen. Na de rondleiding heb je vrije tijd om door de oude stad te dwalen.

• Maaltijden: O. M. A
• Overnachting in Khiva

Na een laatste ochtend in de stille straten van Khiva nemen we afscheid van Oezbekistan. Met beelden van turquoise koepels, eeuwenoude bazaars en gastvrije ontmoetingen in ons hoofd, stappen we op de terugvlucht naar Brussel.

Een reis langs de Zijderoute is nooit echt voorbij. De verhalen, geuren en kleuren reizen met ons mee naar huis.

• Terugvlucht
• Overnachting: Home sweet home