Oezbekistan, langs parels van de zijderoute (Najaar 2025)

Vandaag begint het avontuur. We vertrekken in Brussel en vliegen met Turkish Airlines, via Istanbul naar Tashkent. Onze aankomst in Tashkent begint met een hartelijk welkom van onze gids, gevolgd door een transfer naar het hotel.

• Heenvlucht: Brussel 11:15 – Tashkent 00:45 met Turkish Airlines
• Transfer: Luchthaven- Hotel
• Overnachting in Tashkent

Na een korte nacht doen we het rustig aan en vertrekken we om 10:00 uur voor een bezoek aan Tashkent. Ook al is de huidige hoofdstad tweeduizend jaar oud en was ze een belangrijke halte op de Zijderoute, op het eerste gezicht lijkt het alsof ze weinig van haar historische rijkdom wil tonen. Ze lijkt een typische Sovjetstad: brede lanen, grote pleinen, fonteinen tussen appartementsblokken. Een moderne stad? Ze ademt oud en nieuw op een frisse manier in een harmonieuze mix van oude, met mozaïeken versierde gebouwen en moderne wolkenkrabbers. Maar liefst 1/3 van de oppervlakte van Tashkent wordt ingenomen door prachtige parken en tal van fonteinen.

We starten met het Museum of Applied Arts, het Alsiher Navoi Theater, en de prachtigste metrostations.

In de oude stad liggen het Monument of Courage, de Kukeldash Madrassah en de drukbezochte Chorsu Bazaar, waar werkelijk alles te koop is.

• Overnachting in Tashkent
• O. M. A. (Ontbijt – Middagmaaltijd – Avondmaaltijd)

De volgende twee dagen brengen we door in de Ferganavallei om er de meesters in hun eigen zijde- en keramiekateliers aan het werk te zien. In Rishtan draait alles om keramiek, terwijl we in de Yodgorlik Silk Factory de prachtige zijden stoffen met traditionele ikat-ontwerpen bewonderen. Zin om zelf de handen uit de mouwen te steken? Dat kan!

’s Ochtends nemen we de trein naar Kokand. Een privé busje brengt ons naar Rishtan (45 km, rond 1 uur) waar we tegen lunchtijd aankomen. Er is een gezellig restaurantje van een lokale familie net naast het atelier van de sympathieke meester Alisher Nazirov. Hij wist het proces van pottenbakken en keramiek met succes te bewaren, ook al waren in de Russische tijd prive-ondernemingen verboden. Zijn werken worden nu geprezen op wereldtentoonstellingen. Die inzet stimuleerde 20 andere ateliers die nu het Keramiekcentrum uitmaken. Geen enkel ontwerp wordt hier herhaald – de unieke hand van elke meester is meteen herkenbaar. Willen we dieper gaan in de geschiedenis van Rishtan, dan is een bezoek aan het museum aangewezen voor we nog (50 km, een uurtje) rijden naar ons hotel in Fergana.

• Transfer naar het treinstation: 07:10
• Treinschema Tashkent- Kokand: 08:10 – 12:28 (310 km)
• Afstand Kokand- Rishtan: 45 km, 1 uur
• Afstand Rishton- Fergana: 50 km, 1 uur)
• Overnachting in Fergana
• O. M. A.

Vandaag reizen we naar Margilan, het kloppende hart van de zijdeproductie in Oezbekistan. Zijde, het heeft iets sprookjesachtigs maar het is in heel zijn productie ook magisch. In de Yodgorlik Zijdefabriek, opgericht in 1972, zijn de meesters magiërs. Met precisie en passie weven ze prachtige stoffen zoals Khan Atlas (Koninklijke Zijde) en leggen ze een eigen verhaal in elke rol zijde. Het is niet te verwonderen dat in deze bijzondere fabriek, de grootste in de regio, alles handwerk is. Elke stap daarin: van cocons die worden gesponnen tot de schitterende, kleurrijke stoffen wordt ons uitgelegd. En dat is niet alles, na onze lunch in de fabriek, bezoeken we het Huis van Fazlettin waar Bakmal zijde wordt geweven. Bakmal is bekend om zijn warme textuur en levendige kleuren, heel fleurig in sjaals. ’s avonds nemen we de vlucht in Fergana terug naar Tashkent.

• Afstand Fergana- Margilan: 12 km, enkel
• Vlucht Margilan- Tashkent: 18:35- 19:25
• Overnachting in Tashkent
• O. M. A.

In de voormiddag bezoeken we het Onafhankelijkheidspark. Daarna keren we met de metro terug naar het hotel om onze lunchboxen op te halen en vertrekken we richting luchthaven voor de binnenlandse vlucht naar Urgench. Van daar is het nog een halfuurtje rijden tot in Khiva.

We checken eerst in, en daarna trekken we naar Ichan Qala, het ommuurde, oosters-mysterieuze hart van de stad. Zin om daarna op je eigen tempo verder te wandelen? Alles is hier makkelijk te voet bereikbaar.

’s Avonds kan je op een terras dineren en wegdromen bij de bloedrode zonsondergang achter de hoge torens. Die torens laaiden vroeger het vuur op voor reizigers die nog onderweg waren en onderdak zochten in het kanaat. Deze oude stadsstaat zal morgen ongetwijfeld nog meer indruk maken.

• Vluchtschema Tashkent- Urgench: 13:30 – 15:00
• Afstand Urgench-Khiva: 30 km
• Overnachting in Khiva
• O. M. A.

Khiva, helemaal op zichzelf, kaatst je terug in de tijd. Laat je meevoeren naar dat verleden tijdens de begeleide stadstour en kijk waar je nadien nog eens rustig naartoe wil wandelen om het helemaal onder je huid te hebben. Er is veel om te bezoeken: Ichan Kala, Kalta Minor, Kunya Ark, madrasah Rakhimkhon, en Islam Khodja Minaret. Vergeet de Vrijdagmoskee, en vooral het Tashauli-paleis met zijn harem en de Karavaanbazaar niet.

De appelbloesem is het symbool voor Khiva. Het refereert aan het sufisme. “Let it be spring in your heart, coming from wisdom” typeert die verfijnde levenshouding die o.a. terug te vinden is in de lokale architectuur. Een bekend suffist en heilige was Pahlavan Mahmud (eind 13^e E). Hij was een worstelaar en dichter. Zijn mausoleum, net als de begraafplaatsen van andere vooraanstaande suffi, is een kunstig gebouw volledig met keramiek bezet waarvan nog een groot aantal originele tegels. Blijkbaar mag je een wens doen als je zijn graf bezoekt. Bruidsparen komen er langs om hun geluk te laten bezegelen. Kijk ook naar de kunstig uitgehouwen houten pilaren.

Vandaag heb je de kans om zelf ook je huisvlijt te perfectioneren. Wat verkies je? Een masterclass tapijtweven en zelf enkele stukken zijde verven en weven, ga dan mee naar de Ichan Kala Huisnijverheid . Het is een UNESCO ondersteund Zijdeatelier, beheerd door Usto Madrahim. Of wil je liever brood bakken? Of niets van dat alles en kuieren in het enige Khiva en alles nog eens rustig bekijken? Doe het.

• Overnachting in Khiva
• O. M. A.

Van Khiva naar concurrent Bukhara. Zo was het vroeger. We moeten door de Kizilkum woestijn en over de Amudarya (Oxus rivier).

Na de check-in genieten we van een diner in een gezellig tuinrestaurant.

• Afstand Khiva- Bukhara: 480 km– 7 à 8 uur
• Overnachting in Bukhara
• O. M. A.

Een volledige dag in Bukhara, een stad als ‘een vrouw zonder maquillage’, volgens de lokale bevolking. In de Avesta, het heilige boek van de Zoroastriërs, wordt Bukhara genoemd als de plaats van de lente-offers. Het is één van de oudste steden in Centraal-Azië en was een belangrijke halte op de Zijderoute. De vele monumenten in Bukhara herinneren aan de gouden eeuw van de Grote Zijderoute want al vanaf de 9e eeuw genoot Bukhara in de islamitische wereld een grote vermaardheid als religieus en intellectueel centrum. Pelgrims bezochten de tombe van de heilige Ismail Samani, maar niet zonder zich eerst aan de poorten van de stad gezuiverd te hebben in een van de vele hammams, die er trouwens nog altijd actief zijn. Laat je in het Arg Fortress verrassen door verhalen over heersers, over klungelige Engelsen, door afbeeldingen van circussen, door boeken, geschriften en tekeningen waarvan je nooit gedacht had: ook hier? Jawel, een origineel exemplaar van de Sprookjes van 1000 en 1 nacht. Hier verteld?

En dan is er nog de Chasma Ayub (Job’s Spring), de super elegante Bolo-Houz moskee met zijn 20 rijzige pilaren van 12m hoog in het voorportaal en de lokale bazaar met mooie koepelvormige constructies. En dan hebben we het nog niet over de verschillende karavanserais, de oorspronkelijke hotels van de handelaars op de zijderoute, want ook deze zijn omgebouwd tot artisanale shops.  Jongeren kunnen gratis masterclasses volgen om de oude stielen in ere te houden. Deze volle dag cultuur vindt zijn mysterieus hoogtepunt in de bijzonder sfeervolle schilderijen van miniaturist Davlat Toshev, die ook al in Europa heeft geëxposeerd. In zijn atelier laat hij ons enkele werken op de tafel retoucheren. We lunchen in zijn huis.

’s Avonds sluiten we af met een volksvoorstelling in de sfeervolle Nadirkhon Devanbegi madrassa – met muziek en dans. Een warme afsluiter van de dag!

• Overnaching in Bukhara
• O. M. A

Wil je graag weten waarom een Russische prinses weigerde om als bruid ontvangen te worden in een speciaal voor haar gebouwd lustig zomerpaleis met zoo? Dan moeten we naar Sitora-I Mokhikhosa, het zomerpaleis van de voormalige emir van Bukhara, gaan. Bekijk het interieurdecor uit de tijd van het Russische keizerrijk, met tal van souvenirs en geschenken. Daarna pik je ook een uitstekende tentoonstelling van Suzani mee, een lokale borduurkunst die in deze regio te vinden is.

Daarna gaan we naar Lyabihauz. Water heeft in de geschiedenis van Oezbekistan uiteraard een aanzienlijke rol gespeeld. En nog. Bukhara, waterstad, omringd door woestijn. In dergelijke context kan een bron niet gewoon enkel de oorsprong van een rivier zijn; daar moet een legende aan vastzitten. Die gaat zo: Op een dag veranderde de rivier haar bedding en veroorzaakte ernstige droogte. Het was de profeet Job die de weg naar een nieuwe bron toonde. In de stad en omgeving werden reservoirs aangelegd (sardobas). Maar uiteraard kwamen daar muggen etc. op af, wat een ziektehaard (malaria) was. Een van de eerste zaken die de Sovjets wijzigden was die reservoirs afsluiten en een watertoren installeren. Maar één reservoir overleefde, in het centrum, het Lyabi Hauz, het stadsmeer. Na grondige reiniging, leek het meer op een meer dan op een vijver. Het is het zalige plekje met theehuis Lyabi Hauz. 

Daarna zijn er de mooie madrassa’s van Nadirkhon Devanbegi, Aziz Khan en Ulugbek en de imposante minaret Poi Kalon, met de hoogste minaret van de stad (47 m hoog). Genghis Khan was er zodanig van onder de indruk dat hij die toren bij de inname van het staatje ongerept moest kunnen beklimmen. Loop dan in en uit de medrassen en sarais met lokale ambachten. Tapijten, borduurkunst, of een edelsmid gespecialiseerd in messen. Vergeet niet omhoog te kijken naar de koepels en loop heen en weer in de overdekte bazaar Tilpak Furushan, de markt van hoedenverkopers, want je vergelijkt toch prijzen en je komt ergens anders toch nog iets leukers tegen of je blijft verwonderd staan en je bekijkt die vingervlugheid van koperslagers, van naaisters, van vlechters, van miniatuurtekenaars en -schilders. Ze toveren juweeltjes.

• Overnachting in Bukhara
• O. M. – (Diner naar eigen keuze, niet inbegrepen)

’s Morgens reizen we verder naar Samarkand. Bijnamen als “Waardevolle Parel van de islam” of “het Rome van het Oosten” doen deze stad eigenlijk nog tekort.

Na aankomst en lunch, net buiten Samarkand, bezoeken we eerst de traditionele papiermolen “Meros” in het pittoreske dorp Konigil. Hier leren we over de handgemaakte methoden voor papierproductie, die teruggaan tot de oude zijderoute. Papier vertrok in de late middeleeuwen van hieruit naar het westen, het beroemde Samarkand-papier, bekend om zijn duurzaamheid en hoogwaardige kwaliteit.

Daarna bezoeken we de Ulugbek-sterrenwacht en het Afrosiabmuseum. Ulugbek, de kleinzoon van de Grote Amir Temur, was een voorloper in de astronomie. In de sterrenwacht zie je nog steeds het ingenieuze meetsysteem waarmee hij de omwenteling van de aarde rond de zon berekende. We rijden dan verder naar de oude nederzetting van Afrosiab, gelegen aan de uitlopers van de Chupan-Ata-heuvels, ten noordoosten van het hedendaagse Samarkand. Volgens ‘Shahnama’, het boek der koningen, stichtte de Turaanse koning en held Afrosiab hier aan de oevers van de rivier de Siab, de stad die later de hoofdstad van Sogdiana werd.

Na het inchecken en wat opfrissen maken we ons klaar voor een gezellig diner (keuze à la carte). Afhankelijk van de beschikbaarheid kunnen we daarna op het Registan-plein het klank- en lichtspel bijwonen.

• Afstand Bukhara- Samarkand: 280 km– 4 à 5 uur
• Overnachting in Samarkand
• O. M. – (Diner naar eigen keuze, niet inbegrepen)

Vandaag verkennen we het legendarische Samarkand, stad van pracht en geschiedenis. Timoer droomde hier van de hoofdstad van de wereld, zijn kleinzoon Ulug Beg maakte er het centrum van wetenschap van. We bezoeken het imposante Gur-Emir mausoleum, bewonderen het magische Registan-plein met zijn drie iconische madrassa’s, en staan stil bij de grootsheid van de Bibi-Khanum moskee, opgedragen aan Timoers vrouw. De Shahi Zinda necropolis verblindt met zijn mozaïeken en serene sfeer. Wie wil, kan ’s avonds een kleurrijke cultuurshow bijwonen in het El-Merosi Theater. We sluiten af met een gezellig afscheidsdiner.

• Overnachting in Samarkand
• O. M. A

We vertrekken van Samarkand via Istanbul naar Brussel.

• Terugvlucht: Samarkand 09:35 – Brussel 17:50
• Ontbijt box van het hotel
• O. -. –