Oezbekistan per trein – 16-daagse rondreis van west naar oost

Het was een korte nacht. We beginnen vandaag rustig om 10:00. Tashkent, ook al is de huidige hoofdstad tweeduizend jaar oud en was ze een belangrijke halte op de Zijderoute, lijkt weinig van haar historische rijkdom te willen tonen. Ze lijkt een typische Sovjetstad: brede met bomen omlijste boulevards, pleinen, fonteinen en appartementenblokken. Een moderne stad? Ze ademt oud en nieuw op een frisse manier. Maar liefst 1/3 van de oppervlakte van Tasjkent wordt ingenomen door prachtige parken en tal van fonteinen en daar doorheen kuierend bots je op het Monument of Courage, in de oude stad, op de bibliotheek van de Khast Imam moskee de koran van kalief Uthman uit 7de eeuw -de Ottomaanse Koran- te bewonderen, Tila Shaikh Mosque, en de nabijgelegen Kukeldash Madrassah en drukbezochte Chorsu Bazaar, waar werkelijk alles te koop is. In het voeding gedeelte is ieder kraampje een lust voor het oog en proef je vingerlikkend van allerlei broodbereidingen zoals Samosas, gevulde deegwaren en het verse brood, recht uit de oven, een nationale lekkernij.

Wandel door de straten en sta versteld van de harmonieuze mix van oude, met mozaïeken versierde gebouwen en moderne wolkenkrabbers. Tijdens de tour zullen we Mustakilliq Square, de buitenkant van Romanov’s Palace, het Alsiher Navoi Theater (van buiten), de prachtigste metrostations en het Museum of Applied Arts bezichtigen.

Na het ontbijt vertrekken we naar Khiva, een uitstekende manier om het oude Khorezm-rijk en de prachtige woestijnlandschappen van Oezbekistan te verkennen. Onderweg kom je langs diverse historische en natuurlijke bezienswaardigheden. De forten, Toprak Kala, Kizil Kala and Ayaz Kala maken deel uit van een groep van versterkte nederzettingen die bekend staan als de “Kala’s van Ancient Khorezm”. Ze dateren uit de 1ste eeuw voor Christus tot de 10de eeuw na Christus en liggen allemaal in de buurt van de stad Khiva.

In de ochtend vertrekken we per trein richting Bukhara. De weg van Khiva naar Bukhara loopt door de Kizilkum woestijn en af en toe zien we dorpjes, maar vooral katoenvelden. Tijdens de Russische periode werd er aan monocultuur gedaan. De katoenteelt en -industrie onttrok veel water uit de bodem met natuurrampen tot gevolg.

Bukhara heeft vele architecturale monumenten die herinneren aan de gouden eeuw van de Grote Zijderoute. In de Avesta, het heilige boek van de Zoroastriërs, wordt Bukhara genoemd als de plaats van de lente-offers. Het is één van de oudste steden in Centraal-Azië en was een belangrijk stopplaats op de Zijderoute. Vanaf de 9de eeuw genoot Bukhara in de islamitische wereld een grote vermaardheid als religieus en intellectueel centrum. Het bevat vele heilige sites, zoals de tombe van de heilige Ismail Samani.

In de (late) namiddag komen we aan in Bukhara en worden we naar ons hotel gebracht. We maken nog een avondwandeling naar Lyabikhauz en verkennen we de Joodse wijk.

Een volledige dag in Bukhara staat op het programma. We beginnen met een bezoek aan Lyabikhauz, het stadsmeer en geliefde ontmoetingsplaats van de lokale bevolking voor een kopje thee. Vervolgens bezoeken we de madrasah Nadirkhon Devanbegi en gaan we naar de Sarai, waar we lokale ambachten kunnen bewonderen die worden ondersteund door UNDP. Hier ontdekken we de eerste koepel, de Mogaki Attari-moskee – een moskee met sporen van een vuurtempel, een boeddhistische tempel en later de moskee zelf, met prachtige versieringen die de invloeden van de regio weerspiegelen. Daarna gaan we naar de overdekte bazaar die bekend staat als Tilpak Furushan – de markt van hoedenverkopers. Nog op het programma: de madrassa’s van Aziz Khan en Lachbek, de imposante minaret Poi Kalon en de nabijgelegen moskee, een van de grootste monumenten uit de pré-Mongoolse periode. Ook het Ark Fort, de Balakhauz-moskee, het Ismail Samanid-mausoleum en de Chasma Ayub (Job’s Spring) staan op het programma.

‘s Morgens vertrekken we naar het dorp Konigil (10 km van Samarkand) om een bezoek te brengen aan de ambachtelijke papiermakerij. Samarkand staat bekend als het centrum voor hoogwaardig zijden papier, ooit wereldwijd verspreid door karavanen.
Dit kostbare zijden papier was een gewild goed op de Grote Zijderoute, omdat het zijn kwaliteit behield, zelfs wanneer het in aanraking kwam met vocht, en een opmerkelijke houdbaarheid van 400 jaar bezat. Ter vergelijking, het moderne geproduceerde papier kent een maximale houdbaarheid van slechts één eeuw. In vroeger tijden werd zijden papier besteld voor het schrijven van manuscripten, terwijl het tegenwoordig wordt ingezet bij de restauratie ervan.
In een papieratelier krijgen we de gelegenheid om zelf deel te nemen aan het bijzondere proces van handmatige papierproductie. We zullen boomtakken ontdoen van schors, papier polijsten met een steen en het vervolgens verfraaien met kleur. Een boeiende ervaring waarin het verleden en heden samenkomen in de kunst van papier maken.

Later in de middag brengen we een bezoek aan de Ulugbek-sterrenwacht, opgericht door Ulugbek (kleinzoon van de Grote Amir Temur). Daarna verkennen we de oude nederzetting van Afrosiab, gelegen aan de uitlopers van de Chupan-Ata-heuvels ten noordoosten van het hedendaagse Samarkand. Volgens de legende stichtte de Turanische koning en held Afrosiab hier, aan de oevers van de rivier de Siab, de stad die later de hoofdstad werd van Sogdiana, zoals verteld in het boek der koninge, ‘Shahnama’.

’s Ochtends gaan we naar Margilan om de Yodgarlik Traditional Silk-fabriek te bezoeken en het productieproces van zijde met traditionele Ikat-patronen te zien. Hier zullen we het proces van cocon tot stof zien – het scheiden van cocondraden, spindelen, het verven van draad. Later brengen we een bezoek aan de weefgetouwen en de productie van verschillende stoffen. Ook zie je hier de Gouden Draad borduurkunst.